معادن
عربستان سعودی، که بیشتر به خاطر ذخایر عظیم نفتیاش شناخته میشود، در سالهای اخیر با تمرکز بر بخش معدن، گامی بزرگ در جهت تنوعبخشی به اقتصاد خود برداشته است. برنامه «چشمانداز ۲۰۲۳» این کشور را به سمت بهرهبرداری از منابع معدنی غنی سوق داده و آن را به یکی از بازیگران نوظهور در این حوزه تبدیل کرده است.
ذخایر و تنوع معدنی: عربستان با ۴۸ نوع ماده معدنی، از نظر تنوع در میان کشورهای برتر جهان قرار دارد. ارزش کل ذخایر معدنی کشفنشده این کشور در ژانویه ۲۰۲۴ به ۲.۵ تریلیون دلار ( ۹.۳۷۵تریلیون ریال سعودی) برآورد شده که نسبت به تخمین۱.۳ تریلیون دلاری سال ۲۰۱۶، رشدی۹۰ درصدی را نشان میدهد.
این ذخایر شامل طلا (۳۲۳ تن در۲۰۲۲)، مس، روی، فسفات (بزرگترین ذخیره جهان)، بوکسیت، نقره، و عناصر کمیاب خاکی است. معدن مهدالذهب، با قدمتی بیش از ۳۰۰۰ سال، همچنان فعال است و در سال ۲۰۲۲ حدود ۲۹,۵۶۶ اونس طلا تولید کرد. همچنین، پروژه منصوره و مساره با ظرفیت تولید سالانه ۲۵۰,۰۰۰ اونس طلا، از بزرگترین معادن طلای منطقه است.
تولید و آمار کلیدی: در عربستان در سال۲۰۲۲ بیش از ۳۳۵,۰۰۰ اونس طلا تولید شد. تولید فسفات نیز با ۹.۸ میلیون تن در سال ۲۰۲۱ (معدن الجلمید) و بوکسیت با ۵.۱۹ میلیون تن (معدن البعیثة)، از دیگر نقاط قوت است. عربستان در سال ۲۰۲۴ بیش از ۱۸۲ میلیون دلار در برنامههای تشویقی اکتشاف سرمایهگذاری کرد و ۳۳ مجوز جدید صادر نمود که نشاندهنده عزم جدی برای توسعه این بخش است.
نکته مهم این است که تاکنون تنها ۱۰درصد از پهنههای معدنی عربستان تاکنون اکتشاف شده، که فرصت عظیمی برای سرمایهگذاری در اکتشاف و استخراج ایجاد میکند. بخشهایی مثل فسفات، طلا و مس، به دلیل تقاضای جهانی و کاربرد در صنایع پیشرفته، از اولویت برخوردارند. با این حال، کمبود زیرساختهای فرآوری و وابستگی به فناوری خارجی، از چالشهای پیش روست. هدف عربستان افزایش سهم معدن در رشد تولید ناخالص داخلی از۱۷ میلیارد دلار به ۷۵ میلیارد دلار تا ۲۰۳۵ است.
این کشور با جذب سرمایهگذاری خارجی و تقویت شرکتهای داخلی، به دنبال تبدیل شدن به هاب معدنی منطقه است. همکاری با شرکای بینالمللی، از جمله شرکتهای ایرانی در حوزه فناوری و فرآوری، میتواند این مسیر را تسریع کند.
